Γιώργος Χ. Θεοχάρης, Οικογένεια Λ. Σφουντούρη

Μνημόσυνο

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: 18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας (1974)



Οικογένεια Λ. Σφουντούρη

ΛΟΥΚΑΣ [ΕΤΩΝ 55]
ΦΛΩΡΟΥ [ΕΤΩΝ 50]
ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ [ΕΤΩΝ 3]
ΙΩΑΝΝΗΣ [ΕΤΩΝ 25]
ΟΛΓΑ [ΕΤΩΝ 20]
ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ [ΕΤΩΝ 14]

ΕΦΟΝΕΥΘΗΣΑΝ ΠΑΡΑ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ Τῌ 10-6-44

Άκουσε φίλε,

σ’ αυτό το κενοτάφιο βρίσκεται, μ’ έναν τρόπο, η σύνοψη της τραγωδίας του Διστόμου.

Ο Θεμιστοκλής πιάστηκε όμηρος, με άλλους έντεκα ξωμάχους, από τους Γερμανούς, σαν έφταναν στο Δίστομο, το μαύρο Σάββατο στις 10 Ιουνίου 1944. Λίγο μετά σκοτώσανε την αδερφή του Παναγιώτα που αμέριμνη έβοσκε τ’ αρνιά της στο Βρυόρεμα. Όσο βαστούσε η μέρα μέσα στο χωριό μακέλεψαν οι Ούννοι, νέους γέρους νήπια ζώα κι ό,τι ζωντανό –ανάμεσό τους τον Θεμιστοκλή και τον πατέρα του. Κίνησε η Φλωρού κι η Όλγα, η κόρη της, με δυο μουλάρια –σαν μάθανε τα μαύρα νέα– να φέρουνε τη σκοτωμένη Παναγιώτα τους. Φορτώσανε το πτώμα της και επιστρέφοντας απάντησαν το θάνατο να φεύγει για τη Λειβαδιά συντεταγμένος. Ήταν από τα τελευταία θύματα. Απόμειναν στις γράνες της δημοσιάς, μαζί με τα μουλάρια τους και τη νεκρή τους, θερισμένες από τα πολυβόλα.

Γι’ αυτό σου λέω φίλε,

σταμάτα μια φορά σ’ αυτό το κενοτάφιο της μνήμης.

Άφησε ένα αγριολούλουδο για τους 218 μακελεμένους του Διστόμου και συνέχισε, δρέψε την ευτυχία της ειρηνικής ζωής μας στην Αράχωβα τη νύχτα.

Περνώντας απ’ του Καραϊσκάκη το άγαλμα δείξε του πως θυμάσαι, κλείνοντάς του πονηρά το μάτι.

Από το ποιητικό βιβλίο Από μνήμης (2010) του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Πηγή: Ιστολόγιο Βίκυς Παπαπροδρόμου: Ό,τι πολύ αγάπησα (ποίηση, πεζογραφία & μουσική)

Σ' ευλογημένη μέρα / Οδυσσέας Ελύτης - Δημήτρης Λάγιος

Σ' ευλογημένη μέρα

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Δημήτρης Λάγιος
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: Ο ήλιος ο ηλιάτορας (1982)


Ο ΗΛΙΟΣ

[...] (1)

[Κουράγιο περιστέρες και ανεμώνες μου
Οι ωραίες κι οι συντροφιαστές κι οι μόνες μου

Όπου μαυρίλα κλώθεται και γνέθεται
Ήλιοι μικροί γενείτε κι όλο αλέθετε]

Σ' ευλογημένη μέρα βγάζει το κακό
σε δημοσιά πλατιά το στενοσόκακο

[Κι είναι στη σκοτεινιά και στην ερήμωση
όπου ριζώνει κι ευωδιάζει η θύμηση

Ρίζα πικρή μου ρίζα και κρυφή πηγή
δώσε την περηφάνεια πάρε την οργή]

Σ' όλα τα σπίτια σ' όλα τα παράθυρα
δάφνες και κουμαριές και φοινικόκλαρα

Σ' ένα μακρύ τραπέζι κόκκινο κρασί (2)
νέοι και γέροι κι άντρες ξεμανίκωτοι

Πάρτε μεράκι φλόγα λόγο μάλαμα
πάρτε μικρό λαγούτο πάρτε μπαγλαμά

Ν' αρχίσει το τραγούδι ν' ανεβεί ο καημός (3)
να πάρει και να δώσει ο νους κι ο λογισμός

[Τι με το «χα» και με το «νο» και με το «νται»
όλα του κόσμου τ' άδικα ξε-χά-νο-νται.]


________________________

(1) Εδώ έχουμε τη συνέχεια του ποιήματος «Ο ήλιος», το πρώτο μέρος του οποίου μελοποιήθηκε υπό τον τίτλο «Τι να σας πω γυναίκες» και το ακούσαμε εδώ.

(2), (3) Δίνονται οι στίχοι όπως γράφτηκαν από τον ποιητή. Κατά τη μελοποίηση διαφοροποιήθηκαν ελαφρά κι έγιναν αντίστοιχα: «Σ' ένα μακρύ τραπέζι κόκκινο παλιό κρασί» και «Ν' αρχίσει το τραγούδι ν' ανεβεί ο πικρός καημός».

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης εκατό χρόνων από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη ο Μικρός Ναυτίλος κάνει ένα μικρό αφιέρωμα στον σπουδαίο μας ποιητή. Έτσι κι αλλιώς κανένα αφιέρωμα δεν είναι ποτέ αρκετό για τους πραγματικά μεγάλους ποιητές. Κι ο ποιητικός λόγος του Ελύτη έχει κάτι απ' το βάθος και την απεραντοσύνη του Αιγαίου, την ώρα που στραφταλίζει κάτω απ' το ζεστό βλέμμα του ήλιου. Έτσι που να μπορούμε όλοι μας συχνά να βαπτιζόμαστε σ' αυτόν, να μιλάμε γι' αυτόν και να μπερδεύεται στο στόμα μας ένα μεγάλο κατακόκκινο τριαντάφυλλο. Μήπως και κάποτε μ' όλα τα δελφίνια της αυγάσ' η ελπίδα.

Ο Ήλιος ο ηλιάτορας που εγκαινιάζει το μικρό μας αφιέρωμα γράφτηκε το 1971 και προοριζόταν εξαρχής να μελοποιηθεί. Μερικά χρόνια αργότερα ο Δημήτρης Λάγιος ανέλαβε τη μελοποίηση κι έτσι προέκυψε ο ομώνυμος δίσκος που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1982. Τραγουδούν η Ελένη Βιτάλη, ο Νίκος Δημητράτος, η Χορωδία Λαμίας και συμμετέχει ο Γιώργος Νταλάρας.

Ο δίσκος είναι εξαιρετικός και προκάλεσε από την αρχή θετικές εντυπώσεις. Το έργο πριν ακόμα κυκλοφορήσει είχε παρουσιαστεί σε συναυλίες λίγους μήνες νωρίτερα. Ο συνθέτης έκανε έναν συγκερασμό από διαφορετικές φόρμες τραγουδιού (λαϊκό, δημοτικό, μπαλάντα) και μας παρέδωσε ένα έργο  με αρκετές κορυφαίες στιγμές και τραγούδια που αγαπήθηκαν. [Πηγή: Άρωμα βινυλίου]

Ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας: Δημήτρης Λάγιος

Έπαιξαν οι μουσικοί:

Σαντούρι: Τάσος Διακογιώργης

Πιάνο: Μάρκος Αλεξίου

Κλασικό μπάσο: Νίκος Τσεσμελής

Λαούτο: Νίκος Τάτσης

Ντραμς και κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος

Κλαρίνο, φλάουτο και φλογέρα: Στέφανος Στεφανόπουλος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Στέλιος Καρύδας

Τσέλο: Δημήτρης Ντουφεξιάδης

Κλασική και ακουστική κιθάρα: Δημήτρης Παπαγγελίδης

Άρπα: Αλίκη Κρίθαρη

Μπουζούκι: Γιάννης Μπιθικώτσης

Έπαιξαν ακόμη:

Πιάνο: Δημήτρης Λάγιος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Γιώργος Νταλάρας

[Πηγή: το εσώφυλλο του δίσκου]

Καλή ακρόαση!

Τι να σας πω γυναίκες / Οδυσσέας Ελύτης - Δημήτρης Λάγιος

Τι να σας πω γυναίκες

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Δημήτρης Λάγιος
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: Ο ήλιος ο ηλιάτορας (1982)


Ο ΗΛΙΟΣ

Τι να σας πω γυναίκες τι να μη σας πω
παρηγοριά κι αλήθεια που να μην ντραπώ

Μόνο να σας ακούω πότε θλίβομαι
πιάνω τα σκοτεινά στα νέφη κρύβομαι

Πότε μα το Θεό περηφανεύομαι
βάζω τα κόκκινά μου και πορεύομαι

[Στα χώματα όπου η ρίζα μ' αφουγκράστηκε
γύρισε τ' άνθος κι από μένα πιάστηκε

Με το φαρμάκι δένει κόμπο στα κρυφά
το γιατρικό που σώζει κι όλ' η ομορφιά

Το φως οπού σηκώνω και τον έρωτα
έννοια σας μήτ' εγώ δεν τα 'χω απλέρωτα

Μέσα μου ρίχνει ο χρόνος ασταμάτητα
του κόσμου όλα τα βρώμικα και τ' άπλυτα

Κι όσον καιρό κρεμιέμαι πάνω απ' τα νερά
κι όσον περνώ στα μακρινά τα Τάρταρα]

Τυράγνιες ζηλοφθόνιες φόνους παιδεμούς
τ' αλέθω για τους χρόνους τους μελλούμενους

Τ' αλέθω τα γυρίζω και τα πάω στη γη
που 'δωσε το σκοτάδι φως για να το πιει

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης εκατό χρόνων από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη ο Μικρός Ναυτίλος κάνει ένα μικρό αφιέρωμα στον σπουδαίο μας ποιητή. Έτσι κι αλλιώς κανένα αφιέρωμα δεν είναι ποτέ αρκετό για τους πραγματικά μεγάλους ποιητές. Κι ο ποιητικός λόγος του Ελύτη έχει κάτι απ' το βάθος και την απεραντοσύνη του Αιγαίου, την ώρα που στραφταλίζει κάτω απ' το ζεστό βλέμμα του ήλιου. Έτσι που να μπορούμε όλοι μας συχνά να βαπτιζόμαστε σ' αυτόν, να μιλάμε γι' αυτόν και να μπερδεύεται στο στόμα μας ένα μεγάλο κατακόκκινο τριαντάφυλλο. Μήπως και κάποτε μ' όλα τα δελφίνια της αυγάσ' η ελπίδα.

Ο Ήλιος ο ηλιάτορας που εγκαινιάζει το μικρό μας αφιέρωμα γράφτηκε το 1971 και προοριζόταν εξαρχής να μελοποιηθεί. Μερικά χρόνια αργότερα ο Δημήτρης Λάγιος ανέλαβε τη μελοποίηση κι έτσι προέκυψε ο ομώνυμος δίσκος που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1982. Τραγουδούν η Ελένη Βιτάλη, ο Νίκος Δημητράτος, η Χορωδία Λαμίας και συμμετέχει ο Γιώργος Νταλάρας.

Ο δίσκος είναι εξαιρετικός και προκάλεσε από την αρχή θετικές εντυπώσεις. Το έργο πριν ακόμα κυκλοφορήσει είχε παρουσιαστεί σε συναυλίες λίγους μήνες νωρίτερα. Ο συνθέτης έκανε έναν συγκερασμό από διαφορετικές φόρμες τραγουδιού (λαϊκό, δημοτικό, μπαλάντα) και μας παρέδωσε ένα έργο  με αρκετές κορυφαίες στιγμές και τραγούδια που αγαπήθηκαν. [Πηγή: Άρωμα βινυλίου]

Ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας: Δημήτρης Λάγιος

Έπαιξαν οι μουσικοί:

Σαντούρι: Τάσος Διακογιώργης

Πιάνο: Μάρκος Αλεξίου

Κλασικό μπάσο: Νίκος Τσεσμελής

Λαούτο: Νίκος Τάτσης

Ντραμς και κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος

Κλαρίνο, φλάουτο και φλογέρα: Στέφανος Στεφανόπουλος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Στέλιος Καρύδας

Τσέλο: Δημήτρης Ντουφεξιάδης

Κλασική και ακουστική κιθάρα: Δημήτρης Παπαγγελίδης

Άρπα: Αλίκη Κρίθαρη

Μπουζούκι: Γιάννης Μπιθικώτσης

Έπαιξαν ακόμη:

Πιάνο: Δημήτρης Λάγιος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Γιώργος Νταλάρας

[Πηγή: το εσώφυλλο του δίσκου]

Καλή ακρόαση!

Όμορφη και παράξενη πατρίδα / Οδυσσέας Ελύτης - Δημήτρης Λάγιος

Όμορφη και παράξενη πατρίδα

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Δημήτρης Λάγιος
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: Ο ήλιος ο ηλιάτορας (1982)


Ο ΗΛΙΟΣ

Όμορφη και παράξενη πατρίδα
Ωσάν αυτή που μου 'λαχε δεν είδα

Ρίχνει να πιάσει ψάρια πιάνει φτερωτά
Στήνει στη γη καράβι κήπο στα νερά

Κλαίει φιλεί το χώμα ξενιτεύεται
Μένει στους πέντε δρόμους αντρειεύεται

Κάνει να πάρει πέτρα τήνε παρατά
Κάνει να τη σκαλίσει βγάνει θάματα

Μπαίνει σ' ένα βαρκάκι πιάνει ωκεανούς
Ξεσηκωμούς γυρεύει θέλει τύραννους

[Πέντε μεγάλους βγάνει πάνω τους βαρεί
Να λείψουν απ' τη μέση τούς δοξολογεί]

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης εκατό χρόνων από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη ο Μικρός Ναυτίλος κάνει ένα μικρό αφιέρωμα στον σπουδαίο μας ποιητή. Έτσι κι αλλιώς κανένα αφιέρωμα δεν είναι ποτέ αρκετό για τους πραγματικά μεγάλους ποιητές. Κι ο ποιητικός λόγος του Ελύτη έχει κάτι απ' το βάθος και την απεραντοσύνη του Αιγαίου, την ώρα που στραφταλίζει κάτω απ' το ζεστό βλέμμα του ήλιου. Έτσι που να μπορούμε όλοι μας συχνά να βαπτιζόμαστε σ' αυτόν, να μιλάμε γι' αυτόν και να μπερδεύεται στο στόμα μας ένα μεγάλο κατακόκκινο τριαντάφυλλο. Μήπως και κάποτε μ' όλα τα δελφίνια της αυγάσ' η ελπίδα.

Ο Ήλιος ο ηλιάτορας που εγκαινιάζει το μικρό μας αφιέρωμα γράφτηκε το 1971 και προοριζόταν εξαρχής να μελοποιηθεί. Μερικά χρόνια αργότερα ο Δημήτρης Λάγιος ανέλαβε τη μελοποίηση κι έτσι προέκυψε ο ομώνυμος δίσκος που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1982. Τραγουδούν η Ελένη Βιτάλη, ο Νίκος Δημητράτος, η Χορωδία Λαμίας και συμμετέχει ο Γιώργος Νταλάρας.

Ο δίσκος είναι εξαιρετικός και προκάλεσε από την αρχή θετικές εντυπώσεις. Το έργο πριν ακόμα κυκλοφορήσει είχε παρουσιαστεί σε συναυλίες λίγους μήνες νωρίτερα. Ο συνθέτης έκανε έναν συγκερασμό από διαφορετικές φόρμες τραγουδιού (λαϊκό, δημοτικό, μπαλάντα) και μας παρέδωσε ένα έργο  με αρκετές κορυφαίες στιγμές και τραγούδια που αγαπήθηκαν. [Πηγή: Άρωμα βινυλίου]

Ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας: Δημήτρης Λάγιος

Έπαιξαν οι μουσικοί:

Σαντούρι: Τάσος Διακογιώργης

Πιάνο: Μάρκος Αλεξίου

Κλασικό μπάσο: Νίκος Τσεσμελής

Λαούτο: Νίκος Τάτσης

Ντραμς και κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος

Κλαρίνο, φλάουτο και φλογέρα: Στέφανος Στεφανόπουλος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Στέλιος Καρύδας

Τσέλο: Δημήτρης Ντουφεξιάδης

Κλασική και ακουστική κιθάρα: Δημήτρης Παπαγγελίδης

Άρπα: Αλίκη Κρίθαρη

Μπουζούκι: Γιάννης Μπιθικώτσης

Έπαιξαν ακόμη:

Πιάνο: Δημήτρης Λάγιος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Γιώργος Νταλάρας

[Πηγή: το εσώφυλλο του δίσκου]

Καλή ακρόαση!

Ανάθεμα την ώρα / Οδυσσέας Ελύτης - Δημήτρης Λάγιος

Ανάθεμα την ώρα

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Δημήτρης Λάγιος
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: Ο ήλιος ο ηλιάτορας (1982)


ΑΝΕΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ

Ανάθεμα την ώρα ποιος ορίζει εδώ
το ανάποδο βαφτίζει και το λέει σωστό

Του αδύναμου το δίκιο μήτε λέει ποτέ
βγάνει τη νύχτα μέρα και τ' ορκίζεται

Όπου μεγάλη πόρτα πίσω της αυτός
κάνεις να την ανοίξεις γίνεται άφαντος

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης εκατό χρόνων από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη ο Μικρός Ναυτίλος κάνει ένα μικρό αφιέρωμα στον σπουδαίο μας ποιητή. Έτσι κι αλλιώς κανένα αφιέρωμα δεν είναι ποτέ αρκετό για τους πραγματικά μεγάλους ποιητές. Κι ο ποιητικός λόγος του Ελύτη έχει κάτι απ' το βάθος και την απεραντοσύνη του Αιγαίου, την ώρα που στραφταλίζει κάτω απ' το ζεστό βλέμμα του ήλιου. Έτσι που να μπορούμε όλοι μας συχνά να βαπτιζόμαστε σ' αυτόν, να μιλάμε γι' αυτόν και να μπερδεύεται στο στόμα μας ένα μεγάλο κατακόκκινο τριαντάφυλλο. Μήπως και κάποτε μ' όλα τα δελφίνια της αυγάσ' η ελπίδα.

Ο Ήλιος ο ηλιάτορας που εγκαινιάζει το μικρό μας αφιέρωμα γράφτηκε το 1971 και προοριζόταν εξαρχής να μελοποιηθεί. Μερικά χρόνια αργότερα ο Δημήτρης Λάγιος ανέλαβε τη μελοποίηση κι έτσι προέκυψε ο ομώνυμος δίσκος που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1982. Τραγουδούν η Ελένη Βιτάλη, ο Νίκος Δημητράτος, η Χορωδία Λαμίας και συμμετέχει ο Γιώργος Νταλάρας.

Ο δίσκος είναι εξαιρετικός και προκάλεσε από την αρχή θετικές εντυπώσεις. Το έργο πριν ακόμα κυκλοφορήσει είχε παρουσιαστεί σε συναυλίες λίγους μήνες νωρίτερα. Ο συνθέτης έκανε έναν συγκερασμό από διαφορετικές φόρμες τραγουδιού (λαϊκό, δημοτικό, μπαλάντα) και μας παρέδωσε ένα έργο  με αρκετές κορυφαίες στιγμές και τραγούδια που αγαπήθηκαν. [Πηγή: Άρωμα βινυλίου]

Ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας: Δημήτρης Λάγιος

Έπαιξαν οι μουσικοί:

Σαντούρι: Τάσος Διακογιώργης

Πιάνο: Μάρκος Αλεξίου

Κλασικό μπάσο: Νίκος Τσεσμελής

Λαούτο: Νίκος Τάτσης

Ντραμς και κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος

Κλαρίνο, φλάουτο και φλογέρα: Στέφανος Στεφανόπουλος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Στέλιος Καρύδας

Τσέλο: Δημήτρης Ντουφεξιάδης

Κλασική και ακουστική κιθάρα: Δημήτρης Παπαγγελίδης

Άρπα: Αλίκη Κρίθαρη

Μπουζούκι: Γιάννης Μπιθικώτσης

Έπαιξαν ακόμη:

Πιάνο: Δημήτρης Λάγιος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Γιώργος Νταλάρας

[Πηγή: το εσώφυλλο του δίσκου]

Καλή ακρόαση!

Ε σεις στεριές και θάλασσες / Οδυσσέας Ελύτης - Δημήτρης Λάγιος

Ε σεις στεριές και θάλασσες

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Δημήτρης Λάγιος
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: Ο ήλιος ο ηλιάτορας (1982)


Ο ΗΛΙΟΣ

Ε σεις στεριές και θάλασσες
τ' αμπέλια κι οι χρυσές ελιές

ακούτε τα χαμπέρια μου
μέσα στα μεσημέρια μου

«Σ' όλους τους τόπους κι αν γυρνώ
μόνον ετούτον αγαπώ!»

Από τη μέση του γκρεμού
στη μέση του άλλου πέλαγου

[κόκκινα κίτρινα σπαρτά
νερά πράσινα κι άπατα]

«Σ' όλους τους τόπους κι αν γυρνώ
μόνον ετούτον αγαπώ!»

Ε σεις στεριές και θάλασσες
τ' αμπέλια κι οι χρυσές ελιές

ακούτε τα χαμπέρια μου
μέσα στα μεσημέρια μου

«Σ' όλους τους τόπους κι αν γυρνώ
μόνον ετούτον αγαπώ!»

Με τα μικρά χαμίνια του
καβάλα στα δελφίνια του

με τις κοπέλες τις γυμνές
που καίγονται στις αμμουδιές

[με τους λοξάτους πετεινούς
και με τα κουκουρίκου τους!]

«Σ' όλους τους τόπους κι αν γυρνώ
μόνον ετούτον αγαπώ!»

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης εκατό χρόνων από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη ο Μικρός Ναυτίλος κάνει ένα μικρό αφιέρωμα στον σπουδαίο μας ποιητή. Έτσι κι αλλιώς κανένα αφιέρωμα δεν είναι ποτέ αρκετό για τους πραγματικά μεγάλους ποιητές. Κι ο ποιητικός λόγος του Ελύτη έχει κάτι απ' το βάθος και την απεραντοσύνη του Αιγαίου, την ώρα που στραφταλίζει κάτω απ' το ζεστό βλέμμα του ήλιου. Έτσι που να μπορούμε όλοι μας συχνά να βαπτιζόμαστε σ' αυτόν, να μιλάμε γι' αυτόν και να μπερδεύεται στο στόμα μας ένα μεγάλο κατακόκκινο τριαντάφυλλο. Μήπως και κάποτε μ' όλα τα δελφίνια της αυγάσ' η ελπίδα.

Ο Ήλιος ο ηλιάτορας που εγκαινιάζει το μικρό μας αφιέρωμα γράφτηκε το 1971 και προοριζόταν εξαρχής να μελοποιηθεί. Μερικά χρόνια αργότερα ο Δημήτρης Λάγιος ανέλαβε τη μελοποίηση κι έτσι προέκυψε ο ομώνυμος δίσκος που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1982. Τραγουδούν η Ελένη Βιτάλη, ο Νίκος Δημητράτος, η Χορωδία Λαμίας και συμμετέχει ο Γιώργος Νταλάρας.

Ο δίσκος είναι εξαιρετικός και προκάλεσε από την αρχή θετικές εντυπώσεις. Το έργο πριν ακόμα κυκλοφορήσει είχε παρουσιαστεί σε συναυλίες λίγους μήνες νωρίτερα. Ο συνθέτης έκανε έναν συγκερασμό από διαφορετικές φόρμες τραγουδιού (λαϊκό, δημοτικό, μπαλάντα) και μας παρέδωσε ένα έργο  με αρκετές κορυφαίες στιγμές και τραγούδια που αγαπήθηκαν. [Πηγή: Άρωμα βινυλίου]

Ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας: Δημήτρης Λάγιος

Έπαιξαν οι μουσικοί:

Σαντούρι: Τάσος Διακογιώργης

Πιάνο: Μάρκος Αλεξίου

Κλασικό μπάσο: Νίκος Τσεσμελής

Λαούτο: Νίκος Τάτσης

Ντραμς και κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος

Κλαρίνο, φλάουτο και φλογέρα: Στέφανος Στεφανόπουλος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Στέλιος Καρύδας

Τσέλο: Δημήτρης Ντουφεξιάδης

Κλασική και ακουστική κιθάρα: Δημήτρης Παπαγγελίδης

Άρπα: Αλίκη Κρίθαρη

Μπουζούκι: Γιάννης Μπιθικώτσης

Έπαιξαν ακόμη:

Πιάνο: Δημήτρης Λάγιος

Ακουστική κιθάρα και μπαγλαμά: Γιώργος Νταλάρας

[Πηγή: το εσώφυλλο του δίσκου]

Καλή ακρόαση!

Ταξίδι στα Κύθηρα / Ελένη Καραΐνδρου

Ταξίδι στα Κύθηρα

Μουσική - στίχοι: Ελένη Καραΐνδρου
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Από την ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Ταξίδι στα Κύθηρα» (1984)


Άρρωστη η καρδιά δε βρίσκει γιατρειά
στη λησμονιά
χάνεται στ' αγιάζι μέσα στο βοριά
στα ξένα μακριά

Κι όλο περιμένει πάλι τη στιγμή
να ξαναρθεί
το καράβι στο λιμάνι θα φανεί
θαλασσινό πουλί στα όνειρά μας

Σ' άγγιξε ξανά του κόσμου η παγωνιά
κι η ερημιά
πώς να τη γιατρέψεις την παλιά πληγή
βαθιά μες στην ψυχή

Κι όλο περιμένει πάλι τη στιγμή
να ξαναρθεί
το καράβι στο λιμάνι θα φανεί
θαλασσινό πουλί στα όνειρά μας

Σημ.: Στην ομώνυμη ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου πρωταγωνιστούσαν οι: Μάνος Κατράκης, Μαίρη Χρονοπούλου, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Δώρα Βολανάκη, Giulio Brogi, κ.ά. Η ταινία απέσπασε το βραβείο σεναρίου στο Φεστιβάλ των Καννών το 1984.

Βασανάκι - βασανάκι / Σταύρος Κουγιουμτζής

Βασανάκι - βασανάκι

Μουσική - στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας


Κόψε, κυρά, βασιλικό
και στρώσε το τραπέζι
βάλε και στο γραμμόφωνο
κάτι παλιό να παίζει

Βασανάκι - βασανάκι
η ζωή μας γέρασε
κι η χαρά από μπροστά μας
βιαστική προσπέρασε

Σπάσε, κυρά, και το κλουβί
τ' αηδόνι να πετάξει
κι είναι βαριά η φυλακή
ας είν' κι από μετάξι

Βασανάκι - βασανάκι
η ζωή μας γέρασε
κι η χαρά από μπροστά μας
βιαστική προσπέρασε

Συμμετοχή του Σταύρου Κουγιουμτζή στον δίσκο «Ο μέτοικος» (1971) [Minos / MSM 243] με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα. Στον δίσκο αυτό ο Σταύρος Κουγιουμτζής συμμετέχει με δύο ακόμη τραγούδια: «Είναι πια καιρός» σε στίχους δικούς του και «Μ' έκοψαν, με χώρισαν στα δυο» σε στίχους Γιώργου Θέμελη.

Είναι πια καιρός / Σταύρος Κουγιουμτζής

Είναι πια καιρός

Μουσική - στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας


Σβήσε το κερί και κάτσε
να μιλήσουμε
πάρ' τα μάτια μου και κλάψε
πριν χωρίσουμε

Σύννεφο και συννεφάκι
κλαίει ο ουρανός
κι η αγάπη ένα βραδάκι
έγινε καπνός

Σβήσε τη φωτιά και πάμε
είναι πια καιρός
κάθε λέξη σου μαχαίρι
κι αναστεναγμός

Σύννεφο και συννεφάκι
κλαίει ο ουρανός
κι η αγάπη ένα βραδάκι
έγινε καπνός

Συμμετοχή του Σταύρου Κουγιουμτζή στον δίσκο «Ο μέτοικος» (1971) [Minos / MSM 243] με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα. Στον δίσκο αυτό ο Σταύρος Κουγιουμτζής συμμετέχει με δύο ακόμη τραγούδια: «Βασανάκι - βασανάκι» σε στίχους δικούς του και «Μ' έκοψαν, με χώρισαν στα δυο» σε στίχους Γιώργου Θέμελη.

Κάπου στα Πετράλωνα / Σταύρος Κουγιουμτζής

Κάπου στα Πετράλωνα

Μουσική - στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Άλλες ερμηνείες: Γιάννης Πάριος


Κάπου στα Πετράλωνα ένα χελιδόνι
έφερε την άνοιξη, έστησε φωλιά
άνθισε η γειτονιά, άνθισαν οι δρόμοι
η παλιά αγάπη μου γύρισε ξανά

Κάπου στα Πετράλωνα ο χορός αρχίζει
το τραγούδι άναψε στις καρδιές φωτιά
κι ο γλυκός ο μπαγλαμάς κάτι μουρμουρίζει
η παλιά αγάπη μου γύρισε ξανά



Το τραγούδι κυκλοφόρησε το 1968 σε δίσκο 45 στροφών. Στην άλλη όψη υπήρχε το τραγούδι «Ποιο δρόμο να διαλέξω». Συμπεριλήφθηκαν και τα δυο στον πρώτο προσωπικό δίσκο του τραγουδιστή: «Γιώργος Νταλάρας» (1969) [Minos / MSM 106].

Το λιμάνι (Είπες αντίο) / Σταύρος Κουγιουμτζής

Το λιμάνι (Είπες αντίο)

Μουσική - στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας


Κάναμε όνειρα και χτίζαμε παλάτια
και λογαριάζαμε να ζούμε σαν πουλιά
μα ήρθαν βοριάδες και καταιγίδες
και μας γκρεμίσαν της αγάπης τη φωλιά

Και στο λιμάνι ήρθε το πλοίο
είπες "αντίο" και σου είπα "έχε γεια"
κι έμεινα μόνος μπρος στο μουράγιο
χωρίς κουράγιο και συντρίμμια την καρδιά



Το τραγούδι συμπεριλήφθηκε στον πρώτο προσωπικό δίσκο του τραγουδιστή: «Γιώργος Νταλάρας» (1969) [Minos / MSM 106].

Αν είν' να 'ρθεις / Σταύρος Κουγιουμτζής

Αν είν' να 'ρθεις

Μουσική - στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας


Αν είν' να 'ρθεις να καρτερώ
κι αν δε θα 'ρθεις να φύγω
να μη μου τρώει την καρδιά
τ' αγιάζι και το κρύο

Αν είν' να 'ρθεις να τραγουδώ
ο πόνος να γλυκάνει
να ξαστερώσει ο ουρανός
καημός να μη με φτάνει



Το τραγούδι συμπεριλήφθηκε στον πρώτο προσωπικό δίσκο του τραγουδιστή: «Γιώργος Νταλάρας» (1969) [Minos / MSM 106].

Ποιο δρόμο να διαλέξω / Σταύρος Κουγιουμτζής

Ποιο δρόμο να διαλέξω

Μουσική - στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας


Το σπίτι σου κι απόψε
το βρήκα σκοτεινό
ποιο δρόμο να διαλέξω
τα μάτια σου να βρω

Θα ψάξω σε λημέρια
καινούρια και παλιά
Ακρόπολη και Βάρνα
Ντεπό, Καλαμαριά

Κι όταν σε βρω, κυρά μου
θα πάμε ως το πρωί
ν' ακούσουμε μπουζούκια
σε κάποιο μαγαζί



Τραγούδι από δίσκο 45 στροφών ηχογραφημένο το 1968. Στην άλλη όψη υπήρχε το τραγούδι «Κάπου στα Πετράλωνα». Και τα δυο συμπεριλήφθηκαν στον πρώτο προσωπικό δίσκο του τραγουδιστή: «Γιώργος Νταλάρας» (1969) [Minos / MSM 106].

Πού 'ναι τα χρόνια / Σταύρος Κουγιουμτζής - Άκος Δασκαλόπουλος

Πού 'ναι τα χρόνια

Μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής
Στίχοι: Άκος Δασκαλόπουλος
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Άλλες ερμηνείες: Δημήτρης Ψαριανός, Κώστας Σμοκοβίτης


Πήγα στα μέρη που σε είχα πρωτοδεί
μικρό κορίτσι ήσουν κι ήμουνα παιδί

Πού 'ναι τα χρόνια, ωραία χρόνια
που 'χες λουλούδια μες στην καρδιά
Πού είν' η αγάπη, γλυκιά μου αγάπη
να μας ζεστάνει στην παγωνιά

Στ' αρχοντικό σου το σπιτάκι το φτωχό
ήρθα να κλάψω με παράπονο πικρό

Πού 'ναι τα χρόνια, ωραία χρόνια
που 'χες λουλούδια μες στην καρδιά
Πού είν' η αγάπη, γλυκιά μου αγάπη
να μας ζεστάνει στην παγωνιά

Κλεισμένη η πόρτα και χαμένα τα κλειδιά
βρέχει στους δρόμους και στην άδεια μου καρδιά

Πού 'ναι τα χρόνια, ωραία χρόνια
που 'χες λουλούδια μες στην καρδιά
Πού είν' η αγάπη, γλυκιά μου αγάπη
να μας ζεστάνει στην παγωνιά



Το τραγούδι ηχογραφήθηκε σε δίσκο 45 στροφών με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα το 1969. Στην άλλη όψη του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Ο ουρανός φεύγει βαρύς» [Minos - 5033]. Συμπεριλήφθηκε στον πρώτο προσωπικό δίσκο του τραγουδιστή: «Γιώργος Νταλάρας» (1969) [Minos / MSM 106].

Παρακάτω ακούμε την πρώτη εκτέλεση του τραγουδιού από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση (μπουζούκι παίζουν ο Κώστας Παπαδόπουλος και ο Λάκης Καρνέζης):



...και μια μεταγενέστερη από τον Δημήτρη Ψαριανό:

Μου 'δωσ' ο πλάστης την καρδιά / Σταύρος Κουγιουμτζής - Άκος Δασκαλόπουλος

Μου 'δωσ' ο πλάστης την καρδιά

Μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής
Στίχοι: Άκος Δασκαλόπουλος
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας


Μου 'δωσ' ο πλάστης την καρδιά
κι εσύ αγάπη δώσ' μου
δώσ' μου κουράγιο να διαβώ
τη σκοτεινιά του κόσμου

Κάθε σου χαρά είναι χαρά για μένα
ήρθες κι έσβησες μεμιάς τα περασμένα
σε μια βραδιά
Κάθε σου φιλί μες στην καρδιά τραγούδι
κάθε δάκρυ σου στην ερημιά λουλούδι
στην ερημιά

Μου 'δωσ' ο πλάστης την καρδιά
πίσω θε να την πάρει
μα εγώ τη ρίχνω στη φωτιά
για τη δική σου χάρη

Κάθε σου χαρά είναι χαρά για μένα
ήρθες κι έσβησες μεμιάς τα περασμένα
σε μια βραδιά
Κάθε σου φιλί μες στην καρδιά τραγούδι
κάθε δάκρυ σου στην ερημιά λουλούδι
στην ερημιά


Το τραγούδι συμπεριλήφθηκε στον πρώτο προσωπικό δίσκο του τραγουδιστή: «Γιώργος Νταλάρας» (1969) [Minos / MSM 106].

Στράτων, 196.

Τα βεγγαλικά σου μάτια
Μουσική: Στάμος Σέμσης    Στίχοι: Μιχάλης Μπουρμπούλης
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
[Από τον δίσκο «Στην Ελλάδα κάνει κρύο» (1995)]


196. - Στράτωνος

Οφθαλμούς σπινθήρας έχεις, θεόμορφε Λυκίνε,
μάλλον δ' ακτίνας, δέσποτα, πυρσοβόλους.
Αντωπός βλέψαι βαιόν χρόνον ου δύναμαί σοι˙
ούτως αστράπτοις όμμασιν αμφοτέροις.

και η μετάφραση από τον Γιώργο Ιωάννου:

196. - Στράτωνος

Στα μάτια σου σπινθήρες έχεις, θεόμορφε Λυκίνε,
μάλλον ακτίνες έχεις, άρχοντά μου, φωτοβόλους.
Δεν δύναμαι να σε κοιτάω για πολύ στα μάτια˙
τόσο πολύ αστράφτεις και στα δυο σου μάτια.


Παλατινή ανθολογία, Στράτωνος μούσα παιδική, μτφρ. Γιώργος Ιωάννου, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1985.

Αυτός ο κόσμος / Σταύρος Κουγιουμτζής

Αυτός ο κόσμος

Μουσική - στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας
[Από τον δίσκο «Έβρεχε ο κόσμος» (2000)]


Αυτός ο κόσμος είναι μια πλάνη
κι εσύ που ξέρεις ποιος ήμουν χθες
στείλε έναν ήλιο να με ζεστάνει
δεν τις αντέχω τόσες βροχές

Σ’ αυτό τον κόσμο είμαστε ξένοι
το κάθε σπίτι μια φυλακή
και η ζωή μας συννεφιασμένη
σαν του Τσιτσάνη την Κυριακή

Είπες πως θά ’ρθεις και περιμένω
νά ’ρθουνε πάλι μέρες καλές
σ’ αυτό τον κόσμο τον μπερδεμένο
να ξανανθίσουν οι πασχαλιές

Στη φυλακή με κλείσανε / Σταύρος Κουγιουμτζής - Ναπολέων Λαπαθιώτης

Στη φυλακή με κλείσανε

Μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής
Ποίηση: Ναπολέων Λαπαθιώτης
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας
[Από τον δίσκο «Έβρεχε ο κόσμος» (2000)]


Στη φυλακή με κλείσανε
οι δυνατοί του κόσμου
κι έσπασα πόρτες, κλειδαριές
να ’ρθω σ’ εσένα, φως μου

Και σαν τρελός σε γύρεψα
μα εσύ δεν εφαινόσουν
και πικραμένος γύρισα
να με ξανακλειδώσουν

Τα σίδερα λυγίσανε
από το βογγητό μου
και στέρεψαν για να διαβώ
οι ποταμοί του κόσμου

Και σαν τρελός σε γύρεψα
μα εσύ δεν εφαινόσουν
και πικραμένος γύρισα
να με ξανακλειδώσουν



Σημ.: Το ομότιτλο ποίημα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη έχει ως εξής:

ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ ΜΕ ΚΛΕΙΣΑΝΕ...

Στη φυλακή με κλείσανε
οι δυνατοί του κόσμου,
κι έσπασα πόρτες, κλειδωνιές
να ’ρθω σ’ εσένα, φως μου!


Τα σίδερα λυγίσανε,
από το βογγητό μου,
και στέρεψαν για να διαβώ,
οι ποταμοί του δρόμου...


Και σαν τρελός σε γύρεψα,
μα εσύ δεν εφαινόσουν!
Και πικραμένος, γύρισα
να με ξανακλειδώσουν...

Ναπολέων Λαπαθιώτης, Ποιήματα, εκδ. ΖΗΤΡΟΣ, Θεσ/κη 2001

Ο δραπέτης / Σταύρος Κουγιουμτζής - Λάζαρος Ανδρέου

Ο δραπέτης

Μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής
Στίχοι: Λάζαρος Ανδρέου
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας
[Από τον δίσκο «Έβρεχε ο κόσμος» (2000)]


Σιωπηλή η ζωή σου Σαχάρα
τις οάσεις να φεύγουν κοιτάς
κατεβαίνεις στη στάση Καμάρα
σε κινούμενη άμμο πατάς

Βιαστικά σα δραπέτης τρυπώνεις
στις υγρές του μυαλού σου στοές
το σακάκι σου δεν ξεκουμπώνεις
μη φανούν οι βαθιές σου πληγές

Χτες το βράδυ σε βρήκα θλιμμένο
κάτω εκεί στην αρχαία αγορά
να ρωτάς με μυαλό σαλεμένο
πόσο πόνο χωράει η καρδιά

Χριστός ανέστη / Σταύρος Κουγιουμτζής

Χριστός ανέστη

Μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας και χορωδία Fons musicalis
[Από τον δίσκο «Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων» (1998)]


Αναστάσεως ημέρα
και λαμπρυνθώμεν τη πανηγύρει και αλλήλους περιπτυξώμεθα.
Είπωμεν, αδελφοί, και τοις μισούσιν ημάς˙
συγχωρήσωμεν πάντα τη αναστάσει και ούτω βοήσωμεν:
«Χριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας
και τοις εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος».